Pingwiny czubate: jedna populacja stabilna, druga skurczyła się o 40%

Pingwiny czubate: jedna populacja stabilna, druga skurczyła się o 40%

Pingwiny czubate (Erect-crested) gniazdują tylko na dwóch odległych archipelagach koło Nowej Zelandii, a ich losy okazały się zupełnie odmienne. Pierwszy kompletny spis gatunku, wykonany z użyciem dronów, pokazał, że na jednych wyspach liczebność ptaków nie zmienia się od lat, a na drugich spadła o ponad 40 procent.

Drony policzyły cały gatunek

Badacze z Uniwersytetu Otago w Nowej Zelandii sfotografowali i policzyli wszystkie kolonie lęgowe w latach 2022–2024. Gatunek rozmnaża się wyłącznie na Wyspach Bounty i Antypodów, leżących około 800 kilometrów na południowy wschód od Wyspy Południowej. Wyniki opublikowano w czasopiśmie PLOS ONE.

Spis obalił dotychczasowe założenie. Maleńkie Wyspy Bounty, mające zaledwie 50 hektarów, zamieszkuje około 27,8 tys. par lęgowych. Na Wyspach Antypodów, 40 razy większych i uznawanych dotąd za główną ostoję gatunku, jest ich około 29,8 tys.

Jeszcze większa różnica dotyczy trendów. Populacja z Bounty jest praktycznie niezmieniona od co najmniej 25 lat, a na Antypodach liczba ptaków spadła od 1995 roku o ponad 40 procent.

Skuy, burze i zmiany w oceanie

Naukowcy nie wskazują jednej przyczyny, lecz kilka nakładających się czynników. Jednym z nich są skuy, rodzime ptaki subantarktyczne, które zjadają jaja i pisklęta pingwinów. Gdy kolonie maleją, tracą część ochrony, jaką daje gniazdowanie w dużym skupisku, więc straty rosną, a kolonie dalej się rozpadają.

Dr Klemens Pütz z Antarctic Research Trust przypuszcza, że sytuację pogorszyło załamanie populacji pingwinów skalnych na Antypodach w drugiej połowie XX wieku, prawdopodobnie związane z ocieplaniem wód. Dziś zostało ich tam mniej niż 1000 par. Jak mówi badacz: „Gdy zniknęły pingwiny skalne, skuy mogły przerzucić się na jaja i pisklęta pingwinów czubatych”.

Do tego dochodzą coraz silniejsze sztormy, zgodne z szerszymi trendami klimatycznymi na Oceanie Południowym. Powodują osuwiska, które rozbijają kolonie. Znaczenie mogą mieć też trasy wędrówek: ptaki z Antypodów po sezonie lęgowym docierają daleko, do Antarktycznej Strefy Frontu Polarnego, a te z Bounty zostają bliżej gniazd, gdzie wody są spokojniejsze i być może zasobniejsze w pokarm.

Pułapka w klasyfikacji zagrożenia

Pingwin czubaty jest jednym z zaledwie czterech gatunków pingwinów uznanych przez IUCN za zagrożone wyginięciem (kategoria „Endangered”). Obecna ocena opiera się jednak na zawyżonych szacunkach z lat 70. Według autorów badania status ten nadal pasuje do populacji z Antypodów, ale nie do stabilnej populacji z Bounty.

Powstaje dylemat: po uśrednieniu obu populacji gatunek mógłby awansować do kategorii „Vulnerable”. Naukowcy ostrzegają, że to ukryłoby skalę spadków na Antypodach i przesłoniło zagrożenie dla Bounty, prawdopodobnie ostatniej bezpiecznej ostoi gatunku, związane z przemysłowymi połowami ryb. Dlatego badacze porównali sytuację do paradoksu kota Schrödingera, nazywając ją „pingwinem Schrödingera”.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Pingwiny czubate żyją daleko od Europy i nie dotyczą nas bezpośrednio żadne polskie ani unijne przepisy o ich ochronie. Badanie pokazuje jednak mechanizm, który ma znaczenie ogólniejsze: średnie dane dla całego gatunku mogą ukrywać poważne problemy lokalnych populacji, a lepsza statystyka nie zawsze oznacza bezpieczniejszą przyszłość zwierząt.

Warto też zauważyć, że rzetelne decyzje o ochronie przyrody wymagają dokładnych danych. W tym przypadku dopiero nowoczesne drony pozwoliły sprawdzić stare, mocno przeszacowane liczby i zobaczyć, że dwie grupy tego samego gatunku potrzebują zupełnie innej ochrony.

Źródło: ScienceDaily – „Scientists discover a bizarre paradox among endangered penguins”

Z archiwum

nuiworld.net rain-shine-sweet.com signwise.pl